Aiiiiii – deel 2
In deel 1 heb ik in vogelvlucht een paar essenties aangestipt van de ontwikkelingen rond AI en het gebruik daarvan. In deze bijdrage zoom ik verder in op het gebruik van zogenoemde generatieve AI-tools in het juridische domein.
Mr. Barry Meruma - Advocaat | Directeur HABITAT advocaten
AI wordt inmiddels op allerlei manieren toegepast. Overheden gebruiken het bijvoorbeeld bij het verwerken en sorteren van informatie voor besluitvorming, grote bedrijven laten hun klantenservice deels door AI-spraak afhandelen. Daarnaast komen er steeds meer AI-modellen op de markt die werk uit handen kunnen nemen. Met name dat is ook voor juristen natuurlijk enorm interessant.
Dus heb ik maar eens een AI-basiscursus gevolgd, gericht op de juridische branche.(1) De twee nieuwe begrippen die ik meteen leerde, waren ‘legal prompting’ voor de juridische wereld en ‘prompt engineering’, de kunst van het goed prompten – een boeiend nieuw vakgebied. Je weet inmiddels uit deel 1 dat ‘prompten’ een werkwoord is en het geven van instructies aan een AI-tool betreft.
THE SKY IS THE LIMIT
Het resultaat dat AI geeft, is volledig afhankelijk van de prompt: hoe specifieker en zorgvuldiger de prompt is geformuleerd, hoe scherper het resultaat. Dat is wel een kunst die je moet leren, het werkt anders dan we gewend zijn met Google.(2) Ook kun je met een prompt hulp krijgen om een complexere prompt te genereren. Daarvoor zijn er zelfs al prompt builders. The sky is the limit, zo lijkt het.(3) Hoe dat precies onder de motorkap werkt, daar heb ik geen verstand van. Wel weet ik inmiddels dat, ook al heb je goed geprompt, je als gebruiker nog steeds moet (laten) beoordelen of de productie door de AI-assistent correct is. Je kunt niet klakkeloos vertrouwen op het resultaat. Maar dat AI voor allerlei taken reuze handig is, kwaliteit-verhogend kan werken en kostbare tijd kan besparen, staat inmiddels buiten kijf.
HALLUCINEREN
AI-tools geven regelmatig antwoorden die wél overtuigend klinken, maar feitelijk onjuist zijn. Dat wordt ‘hallucineren’ genoemd. Stel dat iemand met een woonboot AI om advies vraagt over de voorwaarden voor een ligplaats. AI kan dan een antwoord formuleren dat klinkt alsof het uit de wet komt, maar dat gebaseerd is op verouderde informatie of een verkeerde interpretatie van de wet. Als je zo’n antwoord dan gebruikt in correspondentie met een gemeente of bij een aanvraag, kun je volledig de mist in gaan.
Met onze HABITAT ligplaatscheck brengen we de vaak complexe juridische situatie op en rond de ligplaats en de woonboot in kaart. Daarvoor moeten we informatie combineren uit uiteenlopende bronnen: het omgevingsplan, historische stukken, wetgeving, jurisprudentie, het kadaster, noem maar op. Daar kan een AI-assistent simpelweg niet bij.
HOE VOORKOM JE PROBLEMEN?
Het blijft dus essentieel dat juridische informatie afkomstig is van betrouwbare, actuele bronnen en het AI-resultaat altijd wordt gecontroleerd door iemand met kennis van zaken. Het helpt wanneer je je als gebruiker bewust bent van de werking en grenzen van AI. In de toekomst komen er waarschijnlijk gespecialiseerde betaalde AI-apps die getraind zijn op juridisch bronnenmateriaal. Maar zover is het nog niet – al gaan de ontwikkelingen razendsnel.
AI-GELETTERDHEID
Dan de uitsmijter: werknemers moeten inmiddels een bijspijkercursus AI-geletterdheid(4) krijgen van hun werkgever. Dit is verplicht gesteld in de EU AI Act, de eerste uitgebreide wet over kunstmatige intelligentie ter wereld. Er staan regels in voor het verantwoord ontwikkelen en gebruiken van AI door bedrijven, overheden en andere organisaties. De wet gaat gefaseerd in en zal op 2 augustus 2027 geheel van kracht zijn. Sinds 2 februari 2025 is een aantal AI-systemen al verboden en moeten organisaties die AI-systemen ontwikkelen of gebruiken, zorgen dat hun werknemers AI-geletterd zijn. Weer andere AI-systemen moeten vanaf 2 augustus 2026 aan extra vereisten voldoen. Het is me wat!
CONCLUSIE
AI biedt kansen, maar vraagt ook om voorzichtigheid en controle. Of je nu jurist bent of woonbootbewoner: laat AI gerust meedenken, maar vertrouw er nooit blind op. In juridische kwesties blijft menselijk inzicht onmisbaar.
Op naar een nieuw jaar, met nieuwe avonturen. Veel plezier met het oefenen met AI! •
1) MR in opleidingen – AI en advocatuur, docent Tim Goudriaan
2) https://learn.microsoft.com/nl-nl/microsoft-copilot-studio/create-custom-prompt
3) Via bijvoorbeeld Google vind je vanalles over prompting.
4) https://www.digitaleoverheid.nl/achtergrondartikelen/wat-je-moet-weten-over-ai-geletterdheid/
Als woonbootadvocaat schrijft Barry Meruma regelmatig juridische artikelen voor het woonboten magazine VLOT.
