Als geld van A naar B gaat, zijn wij advocaten, net als makelaars, banken en notarissen, wettelijk verplicht als ogen en oren te fungeren bij de naleving van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft).(3) Dat klinkt allemaal serieus, en dat is het ook. Concreet betekent het dat wij vooraf als ‘poortwachter’ verplicht zijn om te onderzoeken hoe een (ver)koop gefinancierd gaat worden.
Het financieren van terrorisme is voor de meesten ver van het bed. Wie een voorbeeld wil op staatsniveau, raad ik het nieuwe boek van onderzoeksjournalist Catherine Belton aan: De mannen van Poetin. Het geeft zicht op een bizarre parallelle wereld van corruptie, zwartgeldnetwerken en samenwerking met criminele organisaties. 

WITWASSEN
Iemand met zwart geld zal proberen dat geld te gebruiken in het dagelijks leven, en zal daarbij ook de herkomst proberen te verdoezelen.(4) Dit is als misdrijf strafbaar gesteld in het Wetboek van Strafrecht. Het belastingrecht komt dan natuurlijk ook aan de orde, en als wij als advocaten niet goed opletten, volgen mogelijk ook voor ons zware boetes.(5, 6)
Hoe ver van het bed ook, het witwassen van zwart geld is wel degelijk een onderwerp dat in het algemeen aandacht vraagt. Bij de begeleiding van een transactie met een waarde vanaf 10.000 euro, moeten wij bij verdachte casussen – zonder dat onze cliënt het weet – een melding doen bij de Financiële Informatie Unit Nederland (FIU).(7) Dit kan bijvoorbeeld aan de orde zijn als wij – of een bank, notaris, werf of (woonboot)makelaar – betrokken zijn bij de (ver)koop van een woonboot en (een deel) van de prijs cash wordt betaald of gebruikgemaakt wordt van bepaalde hypotheek- of leenconstructies. Met andere woorden: als we een (ver)koop begeleiden, willen we weten waar de euro’s voor de financiering vandaan komen.

RISICO EN KLANTONDERZOEK
Internationaal wordt er veel onderzoek gedaan naar witwasmethoden en branches waarin in meer of mindere mate sprake kan zijn van witwasrisico's. Branches waarin veel cash geld circuleert, hebben een hoger witwasrisico dan branches of doelgroepen waarin minder geld omgaat. De horeca en de handel in luxegoederen zijn voorbeelden van branches met een verhoogd risico. De (ver)koop van een woning of woonboot door een particulier aan een andere particulier scoort laag op witwasrisico.